Routes + Reizen Gewijzigd op 26 oktober 2021

Waar mag je mountainbiken?

Midden in de natuur genieten. Je kop leeg fietsen. Weg uit de dagelijkse sleur. Voor veel mensen is mountainbiken het ultieme gevoel van vrijheid. Dat betekent echter niet dat je overal mag fietsen. Vaak heb je zelfs een speciaal MTB-vignet nodig.

Waar mag je mountainbiken?

Toegangsregels

In veel Nederlandse natuurgebieden mag je alleen fietsen op de daartoe aangegeven routes. Denk hierbij aan de fietspaden en gemarkeerde mountainbikeroutes. Deze zijn te herkennen aan het internationale MTB-teken (een driehoek met daaronder twee rondjes). Daarbuiten mag je niet biken. Tussen zonsondergang en zonsopkomst zijn veel natuurterreinen sowieso verboden te betreden.

Er zijn ook natuurgebieden waar je (nog) wel vrij op paden en wegen mag wandelen en fietsen. Deze vrijheid wordt door de toenemende recreatiedruk - zeker in deze coronatijd - echter steeds meer aan banden gelegd.

"Respecteer de regels en gedraag je als gast"

Ons advies is: stel je altijd op de hoogte van de toegangsvoorwaarden van een gebied. Deze vind je op borden bij de diverse ingangen. Respecteer de regels en gedraag je als gast. Hiermee creëer je goodwill bij de terreineigenaren én geef je het goede voorbeeld aan andere  recreanten. Op deze manier zorgen we er met z'n allen voor dat we onze favoriete hobby kunnen blijven beoefenen.

Verplichte vergunningen

Het hebben van een MTB-vignet of vergunning is voor sommige mountainbikeroutes en natuurgebieden verplicht. Wij zetten ze voor je op een rijtje, vertellen je waar je een vignet haalt en waar de opbrengsten voor gebruikt worden.

Utrechtse Heuvelrug

Voorheen stonden de routes op de Utrechtse Heuvelrug bekend als saai en slecht onderhouden. Dat is verleden tijd na de facelift die de routes sinds 2014 hebben gehad. Voor deze upgrade heeft Stichting MTB Utrechtse Heuvelrug een kleine subsidie van de provincie gekregen. Voor de aanleg van nieuwe routes, onderhoud en beheer van de routes moet echter zelf geld in het laatje worden gebracht.

Daarom heeft de stichting in 2015 een MTB-vignet ingevoerd voor de routes Rhenen, Kwintelooyen, Amerongen, Leersum, Hoge Ginkel, Zeist, Hoge/Lage Vuursche en Austerlitz. De vignetten zijn voor € 7,50 te koop bij lokale horeca en fietsenzaken.

Hier vind je een actuele lijst met verkooppunten. Het vignet is één jaar geldig (van januari t/m december). Er worden geen dagkaarten verkocht.

Er zijn inmiddels duizenden vignetten verkocht en verschillende nieuwe routes en secties aangelegd. De routes behoren tot de best gewaarde van Nederland, niet in de laatste plaats door het geweldige werk van de trailcrew. Wil je jouw steentje bijdragen? Meld je dan aan als vrijwilliger via de Facebookpagina van MTB Utrechtse Heuvelrug.

De Utrechtse Heuvelrug is van oudsher een populair MTB-gebied. Mountainbikende boswachter Rein Zwaan legt in deze PODCAST uit hoe de huidige routes tot stand zijn gekomen.

Den Treek-Henschoten

Op de overgang van de Utrechtse Heuvelrug naar de Gelderse Vallei ligt landgoed Den Treek-Henschoten. Sinds kort baant zich ook hier een MTB-route door het bos heen. Net zoals op de Heuvelrug dien je ook voor dit natuurgebied een vignet aan te schaffen. 

Dit vignet is alleen online verkrijgbaar via www.dentreekhenschoten.nl. Er zijn twee soorten vignetten te koop: voor een jaar (geldig t/m 31-03-2022) à € 25,00 of voor een dag à € 5,00 (let op: alleen geldig op de dag van aankoop). NB: een Treeker vignet is alleen geldig op de Treeker tracks, dus niet op de routes van de Utrechtse Heuvelrug. Omgekeerd geldt hetzelfde.

Kalmoutse Heide

In het westen van Brabant ligt de Kalmhoutse Heide, een natuurpark dat we delen met de Belgen. In het uitgestrekte heide- en bosgebied ligt zo'n 70 km aan mountainbikeroutes. Een lange verbindingslus verbindt de singletracks van Stoppelbergen (groene route), Wildernissen (paars), Staartse Heide (rood) en Volksabdij (blauw) met elkaar. Vanaf 1 oktober 2021 is een digitaal vignet op deze vier routes verplicht, de verbindingslus kun je zonder vergunning rijden. Het Grenspark-vignet is verplicht vanaf 18 jaar en kost 12 euro per kalenderjaar. Je kun ook een dagticket kopen, deze kost 5 euro.

Almere

Het routenetwerk van Almere bestaat sinds 2019 uit vier MTB-routes met een gezamenlijke lengte van 33 kilometer en 300 hoogtemeters. Lus je ze allemaal aan elkaart vast, dan heb je in totaal 55 kilometer op de teller staan. Voor de route Braambergen en het Skills Park heb je een vignet (€ 6,50) nodig. Op het vignet staat namelijk een code waarme je het hek dat het terrein afsluit kunt openen.

Gebieden van Natuurmonumenten

Natuurmonumenten is één van de grootste natuurbeheerorganisaties in Nederland. Ze beschermen en onderhouden ruim 300 natuurgebieden en zorgen dat je er kunt recreëren. Sommige gebieden zijn opengesteld voor mountainbikers. In Nationaal Park Veluwezoom, Nationaal Park De Loonse en Drunense Duinen, Bergherbos-Montferland, Voorsterbos en Beetsterzwaag is meer dan 150 km aan MTB-tracks ontwikkeld.

Voor de routes (MTB-route Rheden, MTB-route Loonse en Drunense Duinen, MTB-route Beetsterzwaag, MTB-route Voorsterbos en MTB-route Zeddam) in deze natuurgebieden geldt een vignetplicht. Met de opbrengst onderhoudt Natuurmonumenten de trails samen met lokale clubs en worden nieuwe routes ontwikkeld.

Het MTB-vignet kost € 12,- per jaar en is geldig van januari t/m december. Leden van Natuurmonumenten betalen € 9,-. Ga je maar een dagje of weekend fietsen in deze gebieden? Dan kun je ook een dagkaart (€ 5,- of weekendkaart (€ 7,50) kopen. Het vignet is te bestellen via Natuurmonumenten of bij lokale horeca, hotels en fietsenzaken. Check hier het complete overzicht.

Beter leren biken? Bekijk onze video's met Bart Brentjens.

Duinen in Noord-Holland

Het Noordhollands Duinreservaat strekt van Wijk aan Zee in het zuiden tot aan de Schoorlse Duinen in het noorden van de provincie. Het gebied kent tientallen kilometers aan verharde en onverharde paden.

Om hinder tussen verschillende soorten recreanten en de invloed op de natuur te beperken, heeft het drinkwaterbedrijf en natuurbeheerder PWN regels opgesteld voor mountainbikers in het gebied. In het Noordhollands Duinreservaat (tussen Bergen aan Zee en Wijk aan Zee) mag je van zonsopkomst tot 10.30 uur vrij mountainbiken op onverharde paden.

Je mag daarbij gebruik maken van onverharde wandelpaden en in de herfst- en wintermaanden (oktober tot en met maart) van het strand.

Biken op ruiterpaden is verboden net als routes naar uitkijkpunten. Verder zijn sommige stukken een permanente no-go area, omdat ze kwetsbare en bedreigde diersoorten en planten herbergen. Bij de ingangen van het duingebied en op borden in het gebied staat aangegeven waar je mag fietsen.

Ga je fietsen in het duingebied, dan is het belangrijk dat je een zogeheten Duinkaart (€ 13,50 per jaar, januari t/m december) aanschaft via de webshop van PWN. Doe je dat niet, dan riskeer je een boete. Een dagkaart kost overigens € 2.

Ondersteuning via donateurschap

Op verschillende plekken in het land zijn iniatieven ontstaan, waarbij je via het donateurschap het onderhoud en de ontwikkeling van nieuwe routes in jouw favoriete regio kunt ondersteunen. Dit is bijvoorbeeld in het Rijk van Nijmegen, Deventer en Zuid-Limbrug het geval. 

Rijk van Nijmegen

Na de upgrade in 2020 heeft het Rijk van Nijmegen een uitdagend en gevarieerd netwerk met flowy trails, switchbacks en dropjes. De routes hebben een ander karakter dan veel andere new school routes. Je mag hier nog af en toe ouderwets in de remmen voor een krappe bocht of stuiterend over een verdwaalde wortels.

Voor de aanleg van het nieuwe routenetwerk verleenden gemeenten en provincies subsidies. Maar ook onderhoud en beheer van MTB-routes kost geld. De stichting MTB Rijk van Nijmegen werkt met donateurs om het benodigde geld, zo'n 40.000 euro per jaar, op te halen.

De stichting heeft er alle vertrouwen in dat ze dit bedrag bijelkaar sprokkelen. Ze hebben daarom wel een vignet in het leven geroepen, maar deze is op vrijwillige basis. Doneer dus wat je wilt. Vanaf 10 euro per stuk krijg je een vignet, zodat je kunt laten zien dat je ze steunt.

Deventer

In het oosten van het land zitten ze ook niet stil. Hier hebben routebouwers vier rondjes, goed voor 110 km, uit de grond gestampt.  Het Sallandse routenetwerk bestaat uit: Zwart (Wechelerveld, 4 km), Groen (IJssellandroute, 30 km), Paars (Sallandroute, 34 km) en Rood  (Oostermaet en Oostermaet 2.2 route, 35 km). Daarnaast liggen er diverse verbindingsroutes naar aansluitende parcoursen in deze omgeving, zoals de Holterbergroute (Sallandse Heuvelrug) en de vernieuwde Achterhoekse MTB-routes.

In het artikel Draaien en keren in Deventer lees je hoe de routes tot stand zijn gekomen. 

Om al dit harde werken te ondersteunen is het vrijwillige MTB Salland vignet in het leven geroepen. Voor € 8,- word je een jaar lang donateur.

Achterhoek

In de Gelderse Achterhoek vind je meerdere, gevarieerde MTB-routes, met onder andere toproute Lochem. Samen tellen ze zo'n 170 km. In de loop van 2021 wordt daar nog een aantal routes aan toegevoegd om naar één groot Achterhoeks MTB-netwerk toe te werken. Het onderhoud wordt gedaan door enthousiaste vrijwilligers van de Stichting MTB Achterhoek. Maar dit onderhoud en ook de doorontwikkeling van de routes kost geld. Mountainbiken is hier gratis; een vrijwillige financiële bijdrage naar keuze wordt wel zeer gewaardeerd.

Oosterhout

In Noord-Brabant werkt MTB Tracks Oosterhout ook met een vrijwillige bijdrage (van minimaal € 12,50) om de onderhoudskosten van de drie routes - Dorst ( km), Cadettenkamp (7 km) en Vrachelen (11 km) - te kunnen financieren. 

Oostvoorne

In het Zuid-Hollandse Oostvoorne kun je financieel ook een steenje bijdragen. Voor € 12,50 per jaar ben je Vriend v/d Stichting MTB Oostvoorne en help je mee om de route in topconditie te houden.

Noord-Holland

MTB-Noodwest heeft in Noord-Holland het onderhoud van de mountainbikeroutes op zich genomen. Om ervoor te zorgen dat jij je kunt uitleven op Schoorl (14 km), Spaarnwoude (10 km), Park van Luna (3 km) en Geestmerambacht (8 km) bieden ze verschillende donateurschappen aan. Voor € 12,50 ben je een jaar lang donateur. De Noord-Hollanders bieden ook nog een M (€ 25), L (€ 50) en XL (€ 100) donateurschap aan.

"Door donaties help je mee om de routes in topconditie te houden"

In Zandvoort slingert een mooie track door de duinen. Voor € 10,00 per jaar kun je vriend worden van de Dunebikers, een stichting die zich druk maakt over het behoud en het onderhoud van het rondje langs de kust. 

Stichting Twiske Mountainbike Routes houdt zich bezig met het onderhoud van de vaste mountainbikeroutes in Landsmeer (Zanddijk), Oostzaan (Smaal) , Amsterdam Noord (NoorderIJplas) en de pumptrack in Landsmeer. Donateurs (€ 10,00/jaar ) zijn altijd welkom.

Zuid-Limburg

Ook in Zuid-Limburg werken ze met donateurschap, maar dan in de vorm van de MTB-Card. 

Voor €10,- per jaar word je donateur van Mountainbike Ontwikkeling Zuid-Limburg (MOZL), het Zuid-Limburgse aanspreekpunt voor mountainbikers, mtb-verenigingen, overheden, grondeigenaren en natuurorganisaties. Voor dit geld krijg je een MOZL-framesticker en werk je aan de ontwikkeling en onderhoud van de 21 routes in Zuid-Limburg.

In 2020 maakten zo'n 1000 mountainbikers gebruik van deze MTB-Card.

Waarom geen landelijke vergunning?

Één landelijke vergunning voor alle MTB-routes lijkt voor de hand te liggen. Op die manier hoef je niet voor elke route een andere vergunning aan te schaffen en kan de aanleg en het onderhoud van routes bekostigd worden. Zo simpel is dat echter niet.

De NTFU kijkt constant of een dergelijk vignet haalbaar is. “Dat is door de grote hoeveelheid verschillende landeigenaren een lastige opgave”, aldus Eric Kuijt, die bij de NTFU verantwoordelijk is voor de belangenbehartiging voor mountainbikers. De Nederlandse natuur is onderverdeeld over een grote hoeveelheid verschillende eigenaren.

Zo mountainbike je met coronamaatregelen.

Niet alleen grote organisaties, zoals Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten, maar ook privégrondeigenaren bezitten grote lappen grond. “Het opstellen van een verdeelsleutel en afspraken maken over welke kosten vanuit een vignet moeten worden gedekt, is erg lastig met een grote groep eigenaren met andere behoeftes en belangen. Er zitten dus behoorlijk veel haken en ogen aan een landelijk vignet."

"Er zitten dus behoorlijk veel haken en ogen aan een landelijk vignet"

Bovendien is de NTFU in beginsel geen voorstander van een verplichte betaling voor toegang tot natuur. Dat is een discussie die op hoger niveau gevoerd wordt. “Het is voor de recreant niet wenselijk om voor elk gebied een ander vignet aan te schaffen. Maar er zijn ook veel MTB’ers die alleen in de regio fietsen en een landelijk vignet (en dus kostenverhoging) niet zien zitten. Het zal nog wel even duren voordat er een landelijk vignet gaat komen.

In de tussentijd zijn we wel bezig om de vignetten op een makkelijke manier aan te bieden. Dat zal digitaal gaan. Dan ben je niet meer afhankelijk van verkooppunten en openingstijden. Bovendien kan je dan flexibeler zijn met de vormen waarin je een vignet aanbiedt (jaar of week of dag).

In eerste instantie gaan we de vrijwillige vignetten aanbieden en later ook de verplichte vignetten. Via een app of een responsive website kan je dan het juiste vignet aanschaffen. Met een device als een telefoon kan je namelijk handig gebruik maken van locatiegegevens en zie je direct of welk vignet nodig is voor de route waar je op dat moment staat”, aldus Eric Kuijt. 

Je steentje bijdragen

Als individuele mountainbiker kun jij je steentje bijdragen. Allereerst door je te gedragen. We beseffen ons dat het steeds drukker wordt in de bossen en dat je op je wekelijkse rondje regelmatig ruiters, wandelaars en andere fietsers tegenkomt. Dat geeft soms wrijving, want niet iedereen heeft begrip voor de beleving van een ander.

Asociaal gedrag richting andere gebruikers heeft echter geen enkele zin. Sterker nog, je benadeelt je eigen sport en andere mountainbikers. Een slecht imago kan er namelijk toe bijdragen dat mountainbikers uit populaire natuurgebieden worden geweerd en dat je daar niet meer mag fietsen.

Daarom hebben verschillende sportbonden (NTFU, KNHS en Atletiekunie) en natuurorganisaties (Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer en Landschappen) de handen ineengeslagen. Deze samenwerking levert een ‘Buitencode’ op waarin we een aantal gedragsregels met elkaar afspreken: “Ruimte voor elkaar sportief gebaar”

Daarnaast kun je zelf je handjes laten wapperen. Help een trailcrew bij het onderhoud of word lid van een lokale MTB-vereniging die een route onderhoudt. Je kunt helpen bij het snoeien van takken, tegengaan van erosie op de route of aanleg van nieuwe singletracks.

Tenslotte ondersteun je de wieler- en mountainbikesport door Fietssport PLUS-lid te worden. Je ondersteunt dan samen met ruim 75.000 anderen de belangenbehartiging van de NTFU. Zo zorgen we er samen voor dat we nu en in de toekomst zorgeloos van onze sport kunnen blijven genieten.

Dit vind je misschien ook interessant

Blijven genieten van onze sport

Met de financiële steun van iedere Fietssport PLUS-gebruiker kan de NTFU zich inzetten op het gebied van belangenbehartiging zodat jij nu en in de toekomst kunt blijven genieten van onze sport, op de weg en op de trails.

Upgrade naar PLUS
 

Ontvang inspiratie in je mailbox

Ontvang inspiratie in je mailbox

Inschrijven nieuwsbrief Inschrijven

Meld je aan voor onze gratis nieuwsbrief en ontvang maandelijks de beste artikelen uit ons online magazine.

Haal meer uit Fietssport en ga voor het PLUS account. Bekijk de voordelen
Haal meer uit Fietssport en ga voor het PLUS account. Bekijk de voordelen