Fietsroute: Heerlijk Haspengouw

De route start bij de Brug van Vroenhoven. Terwijl ik hier op mijn fietsmaten wacht, valt het oog op de enorme betonconstructie die het Albertkanaal overspant. De brug is op een bijzondere manier verweven met het verleden; hij is letterlijk rondom een bunker uit de Tweede Wereldoorlog gebouwd. Het is een markant vertrekpunt, maar het is slechts de poort naar wat volgt. Laat je daarbij niet misleiden door het lage aantal hoogtemeters op papier; de regio heeft de gewoonte om je krachten ongemerkt weg te zuigen door de constante opeenvolging van korte, nukkige hellingen. Hier moet je elke meter verdienen.

Limburg fietsparadijs

Zodra de groep compleet is en we de eerste omwentelingen maken, laten we de bunker bij de brug achter ons. We steken de grens over en draaien Maastricht in. Lang hebben we niet hoeven wachten op de eerste hindernis: de Louwberg. Hij is kort maar krachtig en prikt direct behoorlijk in de koude benen. Bovenop heb je even dat uitzicht over de stad, maar zodra we de wijngaarden van de Apostelhoeve passeren, verdwijnt Maastricht alweer uit het zicht. In de verte lonkt het majestueuze Chateau Neercanne waar we Vlaanderen weer inrijden.

"Lang hoeven we niet te wachten op de eerste hindernis: de Louwberg."

In Kanne wacht de befaamde Slingerberg. Diep uitgesneden tussen twee heuvels slingert de weg hier met 7,9 procent omhoog – een pareltje voor wie van dit soort klimwerk houdt. We rijden een netwerk op dat nergens ter wereld zo fijnmazig is als hier. Op het asfalt prijkt regelmatig de trotse tekst ‘Limburg Fietsparadijs’. Dat is geen loze kreet; we bevinden ons in de kraamkamer van het fietsknooppuntensysteem. In de jaren negentig bedacht door de Belgische mijningenieur Hugo Bollen om de regio een nieuw elan te geven, is het inmiddels de universele taal van de recreatieve fietser geworden.

Tussen windmolens en klei

De route volgt de fietsknooppunten, dwars door de golvende landerijen richting Tongeren. Het is typisch werk voor deze streek: hier en daar een hoop modder van de boer ontwijken en spelen met de wind. De windmolens verraden het al; de wind kan hier ongenadig hard beuken, maar vandaag blijven we van het ergste leed gespaard.

We houden de vaart erin over de verrassend soepel rijdende betonplaten. In het dorpje Sluizen draaien we de voormalige spoorlijn op die van 1864 tot de jaren ‘80 van de vorige eeuw Hasselt en Luik verbond. Vandaag de dag is dit een fietssnelweg. Geen bochten, geen kruispunten, alleen maar een streep asfalt waar we ons plat over het stuur krommen en in één ruk doorstomen naar Tongeren.

Romeins bolwerk

Door de oude stadspoort rijden we plots het verleden binnen. De overgang is rauw: je stuit direct op de oude kasseiwegen van de oudste stad van België. Boven de daken prikt de Onze-Lieve-Vrouwebasiliek de lucht in, maar het draait hier vooral om de historie van de plek.

"Je stuit direct op de oude kasseiwegen"

Tweeduizend jaar geleden was dit al het strategische zenuwcentrum voor de Romeinse legioenen, en vandaag is het voor ons niet anders. De stad is de spreekwoordelijke poort: zodra we de muren achter ons laten, ligt de Haspengouw eindelijk voor ons open.

Het labyrint

Zodra de stadsmuren uit het zicht verdwijnen, rijden we een labyrint van fietspaden op. De paden meanderen constant door het golvende landschap. Steeds weer wisselt het tempo; je schakelt voor een venijnig knikje om direct daarna met hoge snelheid een bocht aan te snijden. Voor de springveren in de groep het uitgelezen moment voor wat plaagstootjes om de rest uit het wiel te kletsen.

We doorkruisen een aantal verstilde dorpjes waar karakteristieke hoeves het decor vormen, om vervolgens koers te zetten naar de kasseistrook van Heks, scherprechter tijdens het EK 2024. Het recept: dokkeren en de ketting strak houden. De strook begint bedrieglijk vlak, maar na een haakse bocht gaat het bergop. In de afzink die volgt is het een kwestie van je stuur fixeren; de kasseien liggen er best goed bij, maar zijn nukkig genoeg om je het gevoel te geven dat je vullingen eruit trillen.

Via een strak geplaveid dubbelspoor klimmen we tussen de fruitgaarden door naar de top van de Bollenberg. Hier is de historie vakkundig in ere hersteld: we rijden op de fundamenten van de Via Belgica, de antieke snelweg tussen de Noordzee en de Rijn. Waar de Romeinse legioenen tweeduizend jaar geleden al marcheerden, denderen wij nu in een razende vaart over het dubbelspoor. Met de oude stenen als historisch decor in het midden, houden wij op de flanken de druk vol op de pedalen. Een saluut aan Caesar, maar wel op de snelheid van nu.

Brandstof uit de fruitgaard

Bij de zwevende kapel van Helshoven draaien we de Romeinse kasseien af. De benen herinneren je er direct aan dat je hier geen kilometer cadeau krijgt; de hoogtemeters stapelen zich stiekem op richting Borgloon, het hart van de Belgische fruitteelt. Wie in deze regio tussen half april en begin mei rijdt, fietst door een zee van wit-roze bloesems – een decor dat zelfs de meest verstokte coureur heel even de blik van zijn voorwiel doet opheffen.

"Wie in deze regio tussen half april en begin mei rijdt, fietst door een zee van wit-roze bloesems"

Langs de oude stroopfabriek, waar vroeger het zwarte goud van de regio werd ingekookt, volgen we de voormalige spoorlijn richting Kerniel. Net voor de tank op reserve springt, draaien we het terras van Café Coureur op. Binnen ademt alles koers; de collectie shirts aan de muren vormt de perfecte achtergrond voor de broodnodige ravitaillering. Met de cafeïne en suikers als verse munitie maken we ons klaar een gepeperde finale.

Het venijn in de staart

Via een fietspad met een weids uitzicht, dat verdacht veel aan Zuid-Limburg doet denken, duiken we Jesseren in. Geniet nog even van de rust, want we maken de borst nat voor het verstopte beest van de dag: de Nommelenberg. Laat je niet afschrikken door die honderd meter gravel in de aanloop; zie het als een voorgerechtje. Zodra je linksaf slaat, knalt het stijgingspercentage op de kasseien vlot naar de 15 procent.

De Nommelen heeft wat weg van de Kapelmuur in Geraardsbergen. Menig ego is hier al roemloos gesneuveld; zodra de stenen er ook maar een beetje vochtig bij liggen, is grip vinden een grotere uitdaging dan de klim zelf. Wij komen er zonder kleerscheuren vanaf, maar tijd om te vieren is er niet. Het venijnige drieluik Kolmont-, Zammelen- en de Glaineberg volgt elkaar in razendsnel tempo op. In dit deel van Haspengouw is een van vlak weg ver te zoeken.



Kris-kras trekken we richting Hoeselt, met tussendoor nog een gemene kuitenbijter als amuse voor we de kasseien van Alden Biesen opdraaien. Nog één keer stoempen. Verschiet hier niet te snel je kruit, want de strook loopt steeds steiler op. Gevoelsmatig lijken de stenen per meter slechter te liggen, of zijn de benen nu simpelweg lek? Met het zuur in de kuiten klauteren we het laatste muurtje van de dag op.

"Verkijk je niet op de cijfers; in Haspengouw tellen de kilometers dubbel"

Het is de finale van een route die onverwacht de geest van het Vlaamse voorjaar ademt; wie de ziel van de koers zoekt, vindt hier de kasseien en venijnige hellingen zonder de drukte van de bekende namen. In één strakke, licht dalende lijn persen we de laatste restjes energie uit het lijf. Bij Kesselt duikt de brug weer op en na 103 kilometer en 900 hoogtemeters drukken we de fietscomputer af.

Verkijk je niet op de cijfers; in Haspengouw tellen de kilometers dubbel. Wie de verloren calorieën direct wil compenseren, kan terecht bij de brasserie of de ijssalon – die bollen ijs smaken na zo’n finale toch net wat beter dan een herstelshake.

Zelf fietsen? Download hier de route

Download hieronder de ruim 100 kilometer lange route. Twijfel je nog? Check de 'plussen' en 'minnen' van het rondje.

Pluspunten

• Fietsparadijsje met veel autovrije paden
• Doordrenkt met historie
• Voortdurende afwisseling met uitdagende beklimmingen in geest van de voorjaarsklassiekers
• Een uitgebreid fietsnetwerk

Minpunten

• Fysiek inspannend: ritme vinden is lastig. Pas je tempo aan, want intervallen houd je hier niet lang vol.
• Je deelt veel paden met landbouwvoertuigen. In nattere periodes mogelijk modderig.

Download de route

_{Tekst en beeld Nas-Raddine Touhami}