Wat is gravel? Erwin Sikkens en Douwe Doorduin gaan op zoek naar het antwoord

Wat begint als een simpele vraag groeit onderweg uit tot iets complexers. Op parkeerplaatsen, bij koffiestops en midden op paden en trails spreken we andere fietsers. Gravelbikers, bikepackers, beginners en ervaren avonturiers. Hun antwoorden lopen uiteen, maar één overeenkomst valt op: niemand van hen is een echte purist en een duidelijk antwoord krijgen we zelden. Tijdens drie ritten gaan we op zoek naar de essentie, qua ondergrond en gevoel, maar bovenal ook aan de hand van onze bandenkeuze. Drie iconische gravelbanden, ieder perfect voor weer net wat andere omstandigheden. Want wat je rijdt bepaalt wat je nodig hebt en andersom.

1. Het Koninklijke Kroondomein

De eerste rit brengt ons naar Kroondomein Het Loo op de Veluwe. Vanuit Apeldoorn draaien we via Hoog Soeren het gebied in, waar brede strakke gravellanen en verstilde bospaden elkaar afwisselen. Het gravel ligt er op plekken strak bij, bijna té strak, maar al snel duiken we ook de meer onvoorspelbare bospaden op, van harde zandpaden tot af en toe zelfs wat modder.



De G-ONE R voelt hier als een logische middenweg. Snel genoeg op de hoofdlanen van perfect gravel, maar met voldoende profiel zodra het losser wordt. En dat gebeurt sneller dan verwacht. Regen van de dagen ervoor en recente boswerkzaamheden maken sommige paden modderig en soms plotseling onvoorspelbaar. Op momenten gaat de gedachte zelfs naar een grover profiel zoals de G-ONE RX, maar lang duren deze momenten nooit. De afwisseling is precies wat deze route interessant maakt. Geen perfecte omstandigheden, maar een realistische en bovenal leuke mix van paden.
Tussen de kilometers door duiken relicten uit het verleden op. Het bosstoeltje waar Koningin Wilhelmina graag kwam om te schilderen. Even daarvoor ‘De Kathedraal’, een onverwacht kunstwerk verstopt tussen de bomen. En ergens halverwege een spontaan frietje in Elspeet om een regenbui te ontduiken. Later, bij het voormalige jachthuis van de Oranjes, Het Aardhuis, drinken we koffie tussen de jachttrofeeën. Het is een herinnering aan hoe anders dit gravelparadijs van nu ooit werd gebruikt.

Aan het eind van de dag blikken we vooral terug op de heerlijke afwisseling van landschap, ondergrond en historische elementen onderweg. Zelfs met de beste voorbereiding kwamen we in dit Koninklijke gravelparadijs soms voor verrassingen te staan. We waren wat dat betreft ontzettend blij met onze allround-bandenkeuze op deze allround-gravelroute.

2. Het Ruige Reichswald

Waar de Veluwe nog enige balans had, zoekt deze route duidelijk de randjes op van wat gravel is. Vanuit Groesbeek trekken we door het Rijk van Nijmegen richting de Duitse grens en het daar gelegen Reichswald. Wat volgt is een ratjetoe van ondergronden: harde bospaden, mul zand, stenige schotterwegen en modderige singletracks. Een goede flow is in deze route duidelijk ondergeschikt aan speelse variatie.



De G-ONE RX komt meteen en bijna overal tot z’n recht. Waar je op andere banden soms moet doseren, kunnen we nu blijven gaan. Grip in de bochten, controle op de afdalingen, vertrouwen als de ondergrond plotseling losligt. Douwe’s 55 millimeter brede banden ogen voor gravel misschien overdreven, maar rollen verrassend snel en comfortabel. Ze komen soms goed van pas in dit ruige terrein. Klimmen zijn kort maar steil, afdalingen snel en soms technisch. Soms delen we het pad met wandelaars, soms rijden we door oude loopgraven uit de Tweede Wereldoorlog. Dat is bijzonder en gek. Tegelijk geeft het de route een gelaagdheid die je niet snel ergens anders vindt.

In het Duitse Kranenburg stoppen we bij een voormalig stationsgebouw voor een curryworst met friet. Daarna rollen we via het oude spoor terug richting Nederland. Even gaan de kilometers snel, voor we in de finale weer heuvels trotseren die doen denken aan Zuid-Limburg. De benen voelen het, maar de glimlach blijft. Dit is verre van een klassieke gravelrit. Is het eigenlijk nog wel gravel? De route zit op het snijvlak van gravel en mountainbiken, maar precies daar voelt de RX zich het meest thuis. En wij? Wij hebben genoten, hoe je deze route ook definieert.

3. Het Geweldige Gooi

Onze derde rit speelt zich af in misschien wel het bekendste, zo niet meest bezochte gravelgebied van Nederland. Vanuit Amersfoort rijden we richting de Utrechtse Heuvelrug en het Gooi. Hier ligt het gravel er anders bij dan in vorige ritten: strak en bijna perfect. Misschien zelfs wel té perfect als je het ons vraagt.



De G-ONE RS is hier meteen in zijn element. Het is Erwin z’n eerste keer op deze band. Het gladde profiel oogt snel, maar de mindere grip maakt hem de eerste kilometers wat zenuwachtig. Snel zijn de banden zeker en op de harde ondergronden die we tijdens deze route aandoen tikken de kilometers moeiteloos weg, zelfs met tegenwind over de heide. Maar die snelheid heeft een keerzijde. In bochten voelt het voor Erwin soms als zoeken. Een ander soort grip en balans dan hij gewend is met de G-ONE R of zelfs de G-ONE RX. Terwijl hij stoeit met minder marge, geniet Douwe door en door. Dit is echt zijn band.

Onderweg passeren we villa’s, landhuizen en vliegen de kilometers aan strak aangeharkte paden aan ons voorbij. De bebouwde kom voelt constant dichtbij, maar toch is het landschap afwisselend en constant mooi. Bij de La Place even over de helft stoppen we voor koffie en een stuk appeltaart. Alles klopt, alles lijkt perfect voor elkaar, maar toch mist er ergens iets. Avontuur. Erwin stoeit er meer mee dan Douwe. Voor hem is dit precies wat gravel ook kan zijn: snel, efficiënt, strak. Voor Erwin raken de paden vandaag aan de meest pure essentie van gravel: perfecte knisperpaden. Puur gravel, maar iets te puur als je Erwin vraagt. Een prachtig voorbeeld van gravelvoorkeur en zelfs wat je gewend bent vanuit waar je woont. Vanuit de Veluwe voelt dit misschien wat minder avontuurlijk, maar vanuit het westen van het land is dit een onbetwist gravelparadijs. Misschien nog wel meer wanneer je het combineert met een singletrack rechts en links op de Utrechtse Heuvelrug. Het is wat dat betreft een prachtige gravelroute en de G-ONE RS is er een prachtige band voor.

Wat is gravel?

In drie verschillende ritten reden we alle typen ondergronden die je maar als gravel zou kunnen bestempelen. Van asfalt en het strakste gravel tot modderige singletracks en mul zand. Waar begint gravel en waar houdt het op? We vroegen het onszelf af en vroegen het aan passanten, maar een goede definitie blijkt lastig te bepalen. Misschien bestaat die duidelijke definitie ook wel helemaal niet, althans niet zonder enige discussie.

Wat we wél vonden, is hoe breed gravel kan zijn. Drie routes, drie interpretaties, maar het antwoord op onze vraag gaat duidelijk verder dan een technische vraag over de ondergrond. Gravel, zo bleek onderweg, is voor ons en velen anderen een vorm van onbeperkte onverharde vrijheid. Het is een manier van fietsen waarbij het ongelimiteerd ontdekken van nieuwe plekken misschien wel veel belangrijker is dan de vraag op welke ondergrond dat precies gebeurt. Kort, lang, met of zonder bikepackingtassen, langzaam of snel. Gravel is misschien wel alles wat je er zelf van maakt en daarmee juist ontzettend breed en subjectief.

Zelf deze routes fietsen? Je vindt de routes op de website van Schwalbe.

In samenwerking met Schwalbe