Van bureau naar bos: Fietssport loopt stage bij de crew van MTB Utrechtse Heuvelrug

We spraken af op de parkeerplaats bij Soester Hoogt, het vertrekpunt voor een dag werken aan de trail bij De Bergjes. Aan de rode lus - moeilijk dus - op de route van Soest, midden op de Utrechtse Heuvelrug. Samen met zeven collega’s liep ik een dag mee met de trailcrew. Schep, hark en ander gereedschap in de hand. Zien, voelen en begrijpen wat er allemaal komt kijken bij het onderhoud van de trails waar het voor mountainbikers uiteindelijk om draait.

De McLeod naast mijn bureau

In de mail vooraf stond een 'simpele' vraag. Of iedereen die thuis een McLeod had staan, die vooral wilde meenemen. Ik moet bekennen dat ik eerst moest googelen wat een McLeod was. Bleek het gereedschap gewoon naast mijn bureau te staan. Een robuust stuk trailgereedschap waarmee je kunt vormen, egaliseren en de ondergrond stevig aandrukken. 

Als mountainbike-herintreder begin ik inmiddels aardig thuis te raken in de terminologie. Dat is deels praktijk, deels collega Troy die met enige regelmaat vakjargon over het bureau laat stuiteren. Een van de eerste begrippen die hij noemde was TTF, ofwel Technical Trail Feature. En die bestaan in allerlei soorten en maten. Rockgardens, skinnies en gapjumps horen inmiddels gewoon bij mijn dagelijkse trailtaal.

Jos en Luuk bij hun net gebouwde TTF. Apetrots op dit stukje vakmanschap. 

Al waren een kombocht, afwatering of slijtage tot dinsdag vooral achtergrondruis. Je fietst eroverheen, geniet ervan en gaat weer naar huis. Pas nu ik zelf met de McLeod in de hand stond, besefte ik hoeveel keuzes er schuilgaan achter wat voor de fietser vanzelfsprekend voelt. Een bocht ligt niet ‘gewoon lekker’. Iemand heeft nagedacht over lijn, snelheid, water, veiligheid en wat het gebied aankan. Dat besef verandert iets tijdens het fietsen. 


Ik (Marina) stamp de ondergrond aan op gevoel

Trailonderhoud is teamwork

We werden in groepen opgedeeld. De ene groep werkte aan technische features, de andere aan het aanplanten van boompjes en het werken met het groen. Het gaat namelijk niet alleen om vette trails bouwen, maar ook om indirect rijplezier. Waterafvoer, zichtlijnen, veiligheid en het sturen van gebruik spelen minstens zo’n grote rol.

Wat me vooral bijbleef, was de zorgvuldigheid waarmee er gewerkt wordt. Olifantenpaden werden afgesloten door jonge boompjes te planten. Waar die boompjes vandaan kwamen? Gewoon uit het bos. Bomen die geen kans maken naast een dominante boom, of exemplaren met een gespleten top, kregen elders een nieuwe plek. Dit is niet alleen goed voor de route, maar ook voor het bos.

En dan is er nog het verschil tussen theorie en praktijk. Op kantoor klinkt "drainage verbeteren" alsof je gewoon een greppeltje graaft. In werkelijkheid ben je bezig met het lezen van de grond, het begrijpen van waterstromen en het creëren van subtiele hellingen die het verschil maken tussen een droge trail en een modderpoel. 
   

Hard werken aan een kombocht

Het gesprek achter de schop

Tegelijkertijd ontstonden er gesprekken. Wij stelden veel vragen over onderhoud, ondergrond en keuzes in het veld. Andersom kwamen er vanuit de trailcrew vragen over het werk van de NTFU. Over belangenbehartiging, samenwerking met overheden en terreinbeheerders en over de verkenning van het landelijk MTB-vignet. Daarbij ging het vooral over het belang van het lokale karakter van routes en de ruimte voor lokaal zeggenschap. Het waren open gesprekken, met aandacht voor elkaars perspectief en veel wederzijds begrip.


Een goed gesprek over belangen, keuzes en vertrouwen

En dan natuurlijk zelf fietsen!

Aan het einde van de dag stapten we op de fiets. We reden over de net aangelegde features. Sporen nog vers, lijnen strak. Fietsen over iets waar je diezelfde dag zelf aan hebt gewerkt, geeft een bijzonder gevoel. Het maakt trots en verbindt.

Dit zijn de momenten waar ik persoonlijk altijd heel gelukkig van word. Met collega’s op de fiets. Een lach om een minder geslaagde lijn, een voetje dat even aan de grond moet. Onderweg valt alles samen. Wat op papier beleid is, wordt hier voelbaar, onder je banden.

Wat ik ook merkte, is hoe snel je referentiekader verschuift. Normaal stap ik op de fiets en denk ik in rondjes, kilometers en uren. Nu dacht ik ineens: hoe zou deze bocht zich houden na een natte winter? Waar blijft het water staan? En ik dacht aan de mensen die hier met schop en hark hebben gestaan.

Dank

Met een groot gevoel van dankbaarheid sloten we de dag af. Dank aan de trailcrew voor het openstellen van hun wereld. Voor de tijd en de kennis die ze met ons deelden. Dagen als deze maken zichtbaar wat vaak onzichtbaar blijft. Mountainbikeroutes liggen er niet zomaar. Ze worden gebouwd, onderhouden en gekoesterd door bevlogen vrijwilligers die het gebied kennen, het bos lezen en keuzes maken met oog voor natuur, veiligheid en plezier.

Als NTFU zetten we ons dagelijks in om die inzet te ondersteunen. Door kennis te delen, workshops te organiseren, vrijwilligers te versterken, samen te werken met terreinbeheerders en overheden en op te komen voor de belangen van mountainbikers én trailcrews. Altijd met het doel om routes duurzaam, toegankelijk en toekomstbestendig te houden, samen met de mensen in het veld.

Ben je tot hier gekomen met lezen?

Hopelijk werkt het enthousiasme aanstekelijk. Want wie eenmaal ziet, voelt en meemaakt wat trailonderhoud inhoudt, begrijpt hoe bijzonder dit vrijwilligerswerk is. Buiten zijn, samen werken, leren en iets blijvends achterlaten waar anderen van genieten.

Lijkt het je leuk om hier onderdeel van te zijn? Sluit je dan aan bij een trailcrew bij jou in de buurt. Je hoeft geen expert te zijn. Enthousiasme en betrokkenheid zijn genoeg. De rest leer je vanzelf. 

Foto’s Bas de Meijer, fietsfoto Marina van Dijk