De risico's van trombose

Ieder uur krijgen 11 mensen trombose. Als je bedenkt dat de helft van de Nederlanders aan sport doet, zijn er dus veel sporters die hiermee te maken krijgen. En toch kan ik me in de afgelopen 5 jaar als sportarts slechts één wielrenner herinneren.

De risico's van trombose

Bij trombose raakt een bloedvat verstopt door een bloedstolsel. Bij een bloedstolsel in een ader spreken we van (diep)veneuze trombose. Wanneer een bloedstolsel in een ader losschiet, kan het verderop in het lichaam een verstopping veroorzaken (embolie). Als een deel van het lichaam geen zuurstof meer krijgt door een stolsel, dan spreken we van infarct. Dit is levensbedreigend. 

Sportmedisch onderzoek

De betreffende wielrenner sprak mij aan, nadat ik een presentatie gegeven had over slim trainen voor wielrenners. Hij bemerkte in het afgelopen jaar dat hij steeds vaker achterin de groep was gaan rijden. Hij kon het tempo niet meer bijhouden, terwijl hij voorheen altijd het kopwerk deed. Hij begreep niet wat er aan de hand was. Hij had verder geen klachten, was niet ziek geweest. Het was erin geslopen. 

Ik stelde voor om een sportmedisch onderzoek te doen, inclusief inspanningstest met ademgasanalyse. Hiermee kan ik onder andere analyseren wat de fysieke conditie is ten opzichte van leeftijdgenoten (uitgedrukt in VO2max). En welk orgaan (hart, longen, spieren) de maximale prestatie beperkt. Op die manier zijn er soms aanwijzingen te vinden voor een aandoening die bij reguliere onderzoeken in rust (!) nog niet aan het licht komen.  

Dubbele longembolie

Enkele maanden later kreeg ik een mail van de wielrenner. Hij had in beide longen embolieën gehad en wilde getest worden om weer te gaan trainen. De symptomen van longembolie zijn niet altijd even duidelijk. Klassiek zijn benauwdheid en pijn vastzittend aan de ademhaling, vooral bij mensen op hoge leeftijd die zich met deze klachten melden bij hun huisarts of op de eerste hulp. 

"Juist wanneer deze klachten optreden bij jonge sporters wordt er niet direct aan een longembolie gedacht" 

En los daarvan kunnen sporters ook een longembolie hebben met klachten als prestatieverlies. Het lichaam ruimt bloedstolsels meestal zelf op. Om te voorkomen dat het bloedstolsel verder groeit of dat er nieuwe stolsels ontstaan, wordt behandeling met bloedverdunners gestart. In het begin van de behandeling met injecties, later met tabletten. Nadat de symptomen verdwenen zijn en het bloedstolsel opgelost is, wordt geadviseerd nog een periode door te gaan met bloedverdunners. 

Gericht trainingsadvies

De wielrenner heeft inderdaad een inspanningstest gehad, nadat hij voldoende hersteld was. In dit geval was het doel om trainingszones vast te stellen om gericht trainingsadvies te geven. Het hoofd onthoudt namelijk hoe heerlijk het is om een bepaald tempo te kunnen rijden. De kunst is om het lichaam hiernaar toe te laten groeien. Dus rustig opbouwen, wel structureel trainen. 

Oorzaken van trombose

Trombose ontstaat door een complex geheel aan factoren. Het is niet altijd duidelijk wat de oorzaak is. Er zijn wel risicofactoren bekend die de kans op ontstaan van trombose verhogen: hoge leeftijd, bewegingsarmoede, overgewicht, na een grote operatie, na een breuk van been/bekken/heup, lange vliegreis, zwangerschap, roken, hoge bloeddruk en kanker, inclusief de behandeling ervan. Ook kan erfelijke aanleg een oorzaak zijn. Hoe kun je de kans op trombose verkleinen?

-    regelmatig bewegen
-    niet (mee)roken
-    overgewicht voorkomen
-    bij lange vliegreizen elk uur de benen strekken, even lopen, overweeg compressiekousen
-    compressiekousen overwegen als je langdurig moet staan (bijv. als kapster, chirurg) 

Meer lezen over trombose? Zie Trombose Stichting 

Tekst: Tessa Backhuijs