Column: Denkstoppers

Bleken we met een man of tien weg te zijn en dat wilde hij natuurlijk zo houden. Even later legde iemand anders me in het voorbijgaan rustig uit dat het ook voor mezelf handiger was om mee te draaien. Dat wist ik nog niet. Nu, zoveel jaren later, herinner ik me deze les en deze leraar nog steeds.

Onder de knie

Leren is makkelijker als je weet dat je iets fout of goed doet. Als je dat niet weet, blijft het toeval en geen vaardigheid. Je mag hopen dat je zo iemand tegenkomt als ik destijds (of dat je zelf zo iemand bent voor een ander). Bij sporten als roeien of schoonspringen voelen we aan of merken snel: daar moet ik wel wat voor doen om het onder de knie te krijgen. Fietsen en lopen zijn sporten die we makkelijk vanzelf leren. "Kijk eens mama, met zonder handjes.” Je hebt dan niet zo gauw in de gaten wat nog beter kan.

"Er gaat te weinig fout om tot leren gedwongen te worden"

Bij het rijden in een groep zijn er vaardigheden die het plezieriger, efficiënter, handiger of ook veiliger maken. Bijvoorbeeld lijn houden, ook als je omkijkt, uit de wind zitten, manoeuvreerruimte inbouwen, anticiperen op blinde bochten of tegenliggers, schouder tegen schouder rijden, ritsen van het gevaar weg, lezen van weg en wedstrijd. Die vaardigheden leer je niet vanzelf; daar moet je bewust aandacht aan besteden. Fietsen is een vergevingsgezinde sport. Gelukkig gaat het meestal goed. Je kan het ook anders stellen: er gaat te weinig fout, waardoor je niet wordt gedwongen bewust te leren.

Op zoek naar kennis

En als het fout gaat, leidt dat ook niet altijd tot leren. “Het is shit, maar het hoort erbij”, gewoon pech dus. Of de schuld ligt bij de ander. Zulke reacties zijn ‘denkstoppers’ die het leren in de weg staan. De motivatie tot leren ontstaat soms 'the hard way', soms door feedback van een ander. Soms ga je bewust op avontuur, op zoek naar wat je nog niet weet. Je gaat bij een club, doet een cursus of je zoekt op internet om te kijken hoe je beter kunt worden.