Column Rein Zwaan: Dringende oproep aan gravelbikers

Een groot deel van de gravelbikers komt van de racefiets af en wil vooral lekker hard onverhard fietsen. De term ‘the shifting baseline’ wordt in ons vakgebied gebruikt voor hoe mensen in hun jeugd accepteren hoe de staat van de natuur is en dat zien als een ijkmoment. De natuur staat in Nederland al decennialang onder druk en door allerlei invloeden van zowel het klimaat als van ons als mens zien wij de natuur steeds verder veranderen. De soortenrijkdom is de laatste 100 jaar schrikbarend afgenomen. De generatie die momenteel opgroeit vindt dat het nieuwe normaal en accepteert dat.

Uiteraard rijst nu de vraag wat heeft dit met fietsen te maken?

Er is maar een zeer beperkte relatie tussen soortenrijkdom en fietsen in de natuur. Maar de shifting baseline kwam op toen ik nadacht over de ontwikkelingen rond het gravelbiken in Nederland.

"Ruim tien jaar geleden brak het gravelbiken echt door"

Ruim tien jaar geleden brak het gravelbiken echt door. Het begon als een trend die werd uitgeoefend door avonturiers en relaxte fietsers. Ontspannen fietsen met een paar tassen op je fiets en waar mogelijk lekker ‘basic’ slapen in de natuur. Het waren fietsers die regelmatig gekleed gingen in een flanellen houthakkershemd en na het fietsen een biertje dronken bij een barbecue.

Deze groep was aardig geaccepteerd in de bossen omdat ze vaak alleen of soms met een paar man op stap waren. Tempo was volledig ondergeschikt aan het avontuur en aan de ontspannen natuurbeleving. Ze fietsten niet altijd waar dit mocht maar waren hierop zeker aanspreekbaar. Voor mij was dit de baseline.

"Het flannellen houthakkershemd is ingeruild voor een strak lycra fietspakje"

Tien jaar verder zien wij dat de baseline behoorlijk opgeschoven is. Het gravelbiken is in een paar jaar tijd populair geworden en geprofessionaliseerd met zelfs een WK. Het flannellen houthakkershemd is ingeruild voor een strak lycra fietspakje. Een kleine groep ‘die hards’ heeft nog tassen op de fiets en zoekt nog het avontuur. Een groot deel van de gravelbikers komt van de racefiets af en wil in mijn optiek vooral lekker hard onverhard fietsen. Er wordt in groepen gefietst en de snelheid is de norm en niet meer het avontuur. Uiteraard heeft ook deze groep recreanten een natuurbeleving, maar die is anders als die van de geschetste gravelbiker uit de beginperiode.

Ik maak mij hierover net als over de shifting baseline in de natuur zorgen. De recreatiedruk in de natuur neemt steeds verder toe. Voor de gravelbikers zijn er prachtige paden waar zij momenteel nog mogen fietsen, zoals in het Gooi en op de Veluwe. Met het steeds sneller worden van deze sport en met de groei van deze sport ontstaan er onvermijdelijk conflicten met andere recreanten en met terreineigenaren waar klachten binnen komen.

Ik doe dan ook een dringende oproep aan alle gravelbikers om je te houden aan de Gravel Code en rekening te houden met de natuurwaarden van de prachtige gebieden waar wij nu nog mogen fietsen en uiteraard met de andere recreanten in het bos. Met welke instelling kom je recreëren? Wil je een KOM fietsen of kom je om werkelijk te genieten van de natuur?