Vaude: Van autoband naar fietstas

Fietsen over bergpassen of door uitgestrekte bossen geeft een gevoel van vrijheid en verbondenheid met de natuur. Maar sta je ooit stil bij de impact van je uitrusting? De textielindustrie is één van de meest vervuilende sectoren ter wereld, en ook onze fietskleding en -uitrusting laten sporen achter. Outdoormerk Vaude probeert stap voor stap de outdoor- en fietsindustrie groener te maken.

Uwe Gottschalk, Head of Products van Vaude, geeft een inkijkje in de denkwijze van het merk en de stappen die het zet richting duurzaamheid. Als fanatiek fietser, bergsporter en ‘spullenliefhebber’ weet hij als geen ander wat belangrijk is bij het ontwikkelen van nieuwe outdoorproducten. Al bijna tien jaar is hij verantwoordelijk voor de productontwikkeling; van het eerste idee tot het eindproduct.

^{Geen parkeerplaatsen, wel klimwanden}

Weg parkeerplaatsen

Waar veel merken de ene na de andere collectie lanceren, zul je dat bij Vaude niet snel zien. Het merk wil geen overconsumptie en stelt bij het ontwikkelen van ieder product dezelfde belangrijke vraag: is dit product écht nodig? “Het zijn kleine keuzes, die deel uitmaken van onze grotere missie om de wereld een stukje groener te maken”, legt Uwe uit.

De bedrijfsnaam Vaude is afgeleid van de achternaam van oprichter Albrecht von Dewitz – afgekort ‘VD’. Duurzaamheid zat altijd al in het DNA, maar toen dochter Antje het bedrijf in 2009 overnam, werd het écht een kernprincipe. Dat begon met vegetarische maaltijden en groeide uit tot een volledig klimaatneutraal hoofdkantoor in het Tettnang nabij de Bodensee in Zuid-Duitsland. “Zo zijn sinds een paar jaar zelfs alle parkeerplaatsen vervangen door groen. Parkeren kan alleen vijf minuten verderop. Dat nodigt uit om met de fiets naar kantoor te gaan”, vertelt Uwe, die zelf overigens áltijd de fiets pakt.

"Sinds een paar jaar zijn alle parkeerplaatsen vervangen door groen. Dat nodigt uit om met de fiets naar kantoor te gaan"

^{Antje, CEO van Vaude}

Een jaar nadat Antje Vaude overnam, werd het Green Shape label gelanceerd. Dat is niet zomaar een label voor de goede sier, maar een lijst met strenge duurzaamheidseisen. Zo weet je dat de producten zo min mogelijk impact hebben op de natuur, gemaakt zijn van minstens 50 procent duurzaam gewonnen materiaal en in goede omstandigheden zijn geproduceerd.

Uwe legt uit: “Als natuurliefhebbers is het onze missie om groene oplossingen te vinden voor de problemen in de textielindustrie. En dat lukt: bijna 90 procent van onze rugzakken en kleding draagt nu het Green Shape label.” De lat gaat alleen maar omhoog. Het doel is dat in 2040 maar liefst 90 procent van de Vaude-spullen voor minstens 85 procent uit gerecyclede of biobased materialen bestaat.

^{Duurzame materialen}

Fietswereld loopt achter

Het valt Uwe op dat er in de fietsindustrie nog veel winst te behalen valt op het gebied van duurzaamheid. “Fietsers en fabrikanten zijn zo gefocust op aerodynamica en prestaties dat duurzaamheid vaak geen prioriteit krijgt.” Uwe snapt dat overigens wel, want zelf is hij ook een ‘gear freak’, zoals hij dat zelf noemt. Voor hem is dat juist een drijfveer om te blijven zoeken naar de beste manieren om een product zowel goed presterend als duurzaam te maken.

“Iedereen die bij Vaude werkt, is net zo enthousiast over sport als over duurzaamheid. Het hele team is gemotiveerd om aan onze groene doelen te werken. En dat lukt, mede doordat we alles zo strak monitoren. In de afgelopen jaren groeide Vaude met 27 procent, maar we reduceerden onze impact op het klimaat met 40 procent. Daar zijn we trots op.”

^{Bikepacking spullen}

Echte impact

“Het ontwikkelen van nieuwe, milieuvriendelijke processen en materialen vergt veel onderzoek en brengt allerlei uitdagingen met zich mee. Toen we bijvoorbeeld afval uit recycling zakken gingen gebruiken, rook het in de fabriek naar vuilnis. Dat was geen succes. Inmiddels gebruiken we materiaal van plastic bumpers van auto’s: dat is schoon, stabiel en van hoge kwaliteit.”

Uwe benadrukt dat het uiteindelijk het doel is om de hele industrie mee te krijgen in het verduurzamen. “Daarom stellen we onze kennis ook open voor andere bedrijven.” Een goed voorbeeld daarvan is de manier waarop Vaude oude autobanden recyclet tot nylon vezels en een manier ontwikkelde om houtvezels te gebruiken voor duurzaam fleece materiaal. “Het zou egoïstisch zijn om zulke oplossingen voor onszelf te houden. We geloven dat de echte impact pas ontstaat als iedereen meedoet.”


^{Gemaakt van oude autobanden}

Van autoband tot bikepacking tas

De meeste oude autobanden belanden op een grote afvalstapel of worden verbrand, terwijl het rubber een eindige grondstof is. Vaude bedacht een oplossing, waarbij de banden worden versnipperd en afgebroken. Van de olie die hieruit wordt gewonnen, kan nieuwe polyamide worden geproduceerd. Daar kunnen kleding en tassen van worden gemaakt. Dit materiaal is net zo goed als conventionele polyamide, maar bespaart ongeveer 60 procent CO2-uitstoot.

Van afval naar kledingstuk; het lijkt onmogelijk. Dat het kan - én goed ook - heeft Vaude al lang bewezen als één van de pioniers in Europa die de techniek veelvuldig toepast in het produceren van outdoorkleding. De PET-flessen worden gesorteerd op kleur en ontdaan van restmateriaal zoals etiketten. Daarna worden ze tot kleine vlokken versnipperd en grondig gereinigd, om vervolgens omgesmolten te worden tot nieuw garen. Oud PET-materiaal kan gebruikt voor tal van producten, zoals fietskleding, handschoenen en zelfs fietsschoenen.



Bijna niet te recyclen
Recycling in de textielindustrie is nog verre van efficiënt. “Textiel dat wordt opgehaald, bevat zoveel verschillende materialen dat het haast onmogelijk is om precies te achterhalen wat waarvan gemaakt is. Dat maakt echte ‘textiel-naar-textiel’ recycling’ moeilijk.” Om dat te veranderen, ontwikkelde Vaude het RETHINK-project. Daarbij wordt elk product ontworpen met het oog op hergebruik. “We willen af van gemixte materialen. Onze RETHINK-producten bestaan voor meer dan 95 procent uit polyester. Zo blijft het product volledig recyclebaar. We zijn er nog niet, maar dit wordt de toekomst.”

Vaude laat zien dat duurzaamheid niet ten koste hoeft te gaan van functionaliteit of kwaliteit. “Onze producten zijn net zo goed als die van andere merken, maar het verschil zit in onze groene aanpak. Wie graag buiten sport, zou niet alleen moeten denken aan wat goed is voor het lichaam, maar ook aan wat goed is voor de natuur.”

In samenwerking met Vaude

_{Tekst: Maks Groeneveld
Beeld: Paul Masukowitz, Nicole Maskus-Trippel}