Hoe passeer je paard en ruiter?

Hoe passeer je paard en ruiter?

Veel mountainbikers weten niet precies wat te doen als ze een ruiter op het bospad tegenkomen.Wist je bijvoorbeeld dat een paard een zichtveld van bijna 360 graden heeft en je dus al van achteren ziet naderen?

Hoe passeer je als fietser het best een ruiter? A) geruisloos, om het paard niet te laten schrikken, B) door te roepen dat je eraan komt of C) door even te bellen.

Wist je het antwoord? Wij in ieder geval niet. Hetzelfde gold voor Harold Veldkamp van de Drentse mountainbikevereniging Noordelijke ATB Club. Totdat hij afgelopen jaar samen met een paardentrainer een clinic organiseerde om jeugdleden van de Noordelijke ATB club en TFC NOAD wegwijs te maken in de omgang met de dieren die bikers regelmatig in de bossen tegenkomen. “In een overleg over recreatie in natuurgebied de Zuursche Duinen kwamen we erachter dat ruiters niet goed wisten hoe om te gaan met mountainbikers en andersom. Zo is het ontstaan”, vertelt Veldkamp. Tijdens de clinic werd gedemonstreerd hoe een schrikreactie van een paard er uitziet en hoe je ruiters veilig passeert in het bos. “In ieder geval niét door te bellen. Daar schrikt het paard enorm van. Aan mechanische geluiden zijn ze niet gewend. Een mensenstem klinkt wel vertrouwd. Dus het beste is een vriendelijk 'goedemorgen' of 'goedemiddag' naar de ruiter”, zegt Veldkamp. Keuze B is dus het juiste antwoord.

Goede bedoelingen

In de bossen, maar ook op de weg komen ruiters en fietsers regelmatig met elkaar in conflict. Uit een enquête onder 3767 leden van paardensportbond KNHS blijkt dat fietsers na automobilisten door ruiters als grootste probleem met de veiligheid worden ervaren. 53 procent zegt weleens te maken hebben gehad met onveilige situaties met fietsers op de weg. Opvallend veel ruiters geven problemen te ervaren met groepen renners. “Zoals fietsclubs die geruisloos op een ruiter afkomen en op hoge snelheid passeren”, zegt Inga Wolframm van de KNHS, die het onderzoek leidde. Veel fietsers doen dat overigens met goede bedoelingen. “Ze willen een schrikreactie bij het paard voorkomen, maar ze bereiken er het tegenovergestelde mee”, vervolgt Wolframm. “Een paard is een vluchtdier. Omdat de ogen aan weerszijden van het hoofd zitten, heeft het een zichtveld van bijna 360 graden. Als het dier achter zich een geruisloze massa in hoog tempo ziet naderen, kan het zich bedreigd voelen en denken: wow, ik ga alvast rennen. Doei!”

"Een paard is een vluchtdier. Als het achter zich een geruisloze massa in hoog tempo ziet naderen, kan het zich bedreigd voelen en gaan rennen."

Zo'n schrikreactie kan leiden tot gevaarlijke situaties. Ruiters melden in de enquête situaties waarin pony's zich 'rotschrikken en de weg opspringen', nadat ze zijn ingehaald door een groep wielrenners die zich van geen kwaad bewust zijn. Of een paard dat op hol slaat na het passeren van mountainbikers en uiteindelijk 'op het land' tot stilstand komt.


Onderling begrip

Fietsclubs zoals de Noordelijke ATB Club van Harold Veldkamp, maar ook sportbonden komen intussen met initiatieven om het onderling begrip en de veiligheid te verbeteren. Zo hebben de NTFU en KNHS met een aantal andere organisaties de Buitencode geïntroduceerd, een campagne met vijf regels voor onderling respect tijdens het sporten in de natuur. Wolframm wil die campagne ook fysiek gestalte geven. “Nu hebben we de code en campagnevideo die we via sociale media verspreiden, maar we denken ook aan borden bij de ingang van natuurgebieden waar de code nog eens onder de aandacht wordt gebracht.”

Wonderen

Harold Veldkamp van de Noordelijke ATB Club wil de paardenclinic graag elk halfjaar herhalen, 'zodat ook onze nieuwe leden weten hoe ze met paarden moeten omgaan'. Hij ontwikkelt samen met de provincie Drenthe een handleiding voor het geven van paardenclinics, zodat andere verenigingen deze ook in hun programma kunnen opnemen.

"Aan mechanische geluiden zijn paarden niet gewend. Een mensenstem klinkt wel vertrouwd. Dus het beste is een vriendelijk 'goedemorgen' of 'goedemiddag' naar de ruiter”

“Mountainbiken is nog steeds een groeiende sport en het wordt steeds drukker in de openbare ruimte”, verklaart Veldkamp de noodzaak van de clinics. “Het is natuurlijk een cliché van onbekend maakt onbemind dat ook geldt voor fietsers en ruiters. Een simpel 'goedemorgen' naar een ruiter doet wonderen voor het onderling begrip én dus ook de veiligheid.”

Tips om een ruiter veilig te passeren

  • Kondig jezelf aan. Niet door te bellen, maar gewoon even te roepen. Het paard zal je mensenstem herkennen en weten dat je geen bedreiging vormt
  • Minder vaart. Als je een paard met hoge snelheid nadert, kan het zich bedreigd voelen en op de vlucht slaan
  • Geef het paard ruimte. Ook als je het dier langszij passeert, kan het tijdens een schrikreactie schoppen. Houd tijdens het passeren dus zo mogelijk twee meter of meer afstand.

Dit artikel verscheen eerder in Fietssport Magazine