Water en vuur op Madeira

Bij Madeira denk je waarschijnlijk in de eerste plaats aan bloemen en het aperitief Madera, en niet aan een mountainbikeavontuur. Michel Romen ontdekte dat het eiland niet alleen voor wandelende senioren interessant is.

Water en vuur op Madeira

“Are you sure you are ready to ride a bike here?”, is de eerste vraag van onze taxichauffeur op het vliegveld, nadat hij mijn fietskoffer als zodanig heeft geïdentificeerd. “Sure!”, antwoord ik vol vertrouwen. “Tell me when you leave...” De woorden van de chauffeur galmen nog na terwijl ik met een shuttlebus naar het beginpunt van de eerste afdaling word gebracht. De wegen zijn steil en gaan vanaf de kust recht tegen de bergen omhoog. Een dramatisch landschap trekt aan me voorbij met diepe ravijnen, donkere bossen en schitterende uitzichten. De omgeving doet me denken aan de Canarische Eilanden, maar toch is het hier net even anders. Steiler, groener en grilliger.

Vuur

Onze eerste afdaling begint op het op twee na hoogste punt van het eiland, de Pico de Arieiro. Nuro, onze gids van Freeride Madeira vertelt trots dat we meteen één van de langste afdalingen van de Enduro World Series gaan rijden, die hier vorig jaar het seizoen opende. Sommige trails zijn speciaal voor de EWS aangelegd, maar worden nu als mountainbikeroutes gehandhaafd. En de trails stellen niet teleur: even onder de top worden we getrakteerd op rock gardens, drops en talloze switchbacks. The game is on! Op deze afdaling valt het dorre, kale terrein direct op – iets wat je niet verwacht bij een eiland dat bekend staat om zijn weelderige flora. De bosbranden van 2016 hebben het landschap getekend. Op sommige plekken zijn kale, zwartgeblakerde struiken en verkoolde boomstronken het enige dat het vuur achterliet.

Niet dat bosbranden op Madeira een onbekend verschijnsel zijn overigens. Bij de ontdekking van het eiland door de Portugezen, was het zo dichtbegroeid dat het praktisch onmogelijk werd geacht om er gewassen te verbouwen en er te wonen. Om het eiland toch leefbaar te maken, stichtten de pioniers een vuur waardoor het eiland – volgens de overlevering – zeven jaar in brand stond.

Water

In een lagergelegen deel van het eiland komen we een ander fenomeen tegen waar het eiland om bekend staat: levadas. Na de inname door de Portugezen in de 15e eeuw, constateerde men al gauw dat de vochtige noordkant van het eiland veel beter geschikt was voor landbouw dan het droge, warme zuiden. Om toch optimaal gebruik te kunnen maken van de vruchtbare vulkaangrond, werd een immens irrigatiesysteem aangelegd. Slaven groeven wel 2.000 kilometer aan levadas, oftewel waterkanalen, die je overal op het eiland tegenkomt. Er gaan zelfs tunnels met een lengte van enkele kilometers dwars door de bergen. Veel levadas liggen naast een wandelpad, waardoor ze prima te voet, en soms ook met de fiets te volgen zijn. Wij maken af en toe van een levada-pad gebruik als verbindingsroute.

Het effect van de levadas is te merken. Op de zonrijke zuidhellingen zijn veel dichte bossen, terwijl dit anders waarschijnlijk kale bergwanden zouden zijn geweest. Buiten de levadas zie je talloze waterstroompjes over de rotsen hun weg naar beneden zoeken. Dat verandert sommige paden in “giecheltrails”: steil, glad en volstrekt onberekenbaar! Je schrikt je af en toe wezenloos als je wielen weer eens alle kanten op schuiven, en je lacht je kapot als het lukt. De enige manier om hier te rijden is door de touwtjes niet te strak in handen te houden. 

Lucht

Na een welverdiende middagpauze – ook negatieve hoogtemeters kosten energie – rollen we door een geurig bos met laurier- en eucalyptusbomen. Madeira heeft één van de grootste laurierbossen ter wereld en staat hiermee op de UNESCO-werelderfgoedlijst. Daags voor mijn bezoek heeft een storm huisgehouden in het bos, waardoor er minstens zoveel bladeren op de grond te vinden zijn als aan de bomen. Maar de beheerders van de paden verdienen een pluim: omgewaaide bomen en losgekomen takken zijn allemaal weggezaagd en aan de kant gelegd, zodat de paden toegankelijk blijven voor wandelaars én mountainbikers.

Aarde

En het schoonvegen van de paden is niet het enige lovenswaardige werk van de locals. De trails zijn een waar genot. De ene keer zijn het natuurlijke singletracks die over rotsen, door grasweides en bossen lopen. Dan volg je weer eens het rustgevende water van een levada. En even later zit je in een achtbaan van briljant in de rode vulkaanbodem uitgesneden switchbacks. Die laatste categorie wordt overigens met de dag verder uitgebreid: op een latere rit komen we een groepje trailbouwers tegen terwijl ze de laatste hand leggen aan een maagdelijk nieuw stukje trail. Geen graafmachines te bekennen, hier is elke meter met hark en spade omgewoeld en aangestampt. Met hun goedkeuring verkennen we de jongste mountainbiketrail van Madeira en de bouwers mogen trots zijn: ondanks dat de bodem nog niet aangereden is, zit er een lekkere flow in. Reden genoeg om binnenkort nog eens naar dit schitterende eiland af te zakken en opnieuw de elementen te trotseren.

Beeld: Michel Romen

Extra informatie:

Beste reistijd: Het hele jaar door, al kan het in de wintermaanden wat kouder en regenachtiger zijn

Toegankelijkheid: De vaste MTB-routes lopen door beschermde bosgebieden waar je een vergunning nodig hebt, verkrijgbaar bij het instituut voor bos- en natuurbehoud (ICNF). Wil je buiten de vaste routes rijden, dan is een gids aan te bevelen. Freeride Madeira is een van de bekendste en nauw betrokken bij de ontwikkeling van de mtb-sport op het eiland.


Fietssport Magazine: inspiratie op je deurmat

Fietssport Magazine is hét tijdschrift voor sportieve wielrenners en mountainbikers. Vier keer per jaar ontvang je inspiratie, persoonlijke verhalen, nieuws uit de branche, reisverhalen en tips over training, voeding en gezondheid, zo op je deurmat.

Meer info

Deel dit artikel

Dit vind je misschien ook interessant