Test: Specialized Creo SL

Op de eerste rustdag in de Tour, vlak voor de echte bergen, presenteert Specialized de Creo SL. Is deze e-racer de toekomst en kan hij een plekje verwerven in ons vlakke knotsgekke wielerlandje? Wij gingen twee dagen elektrisch in Zwitserland.

Test: Specialized Creo SL

Tien jaar terug werd Turbo geboren, het e-bikeproject van Specialized. De e-bike is inmiddels niet meer weg te denken uit het straatbeeld. Niet alleen senioren, maar ook forenzen en scholieren hebben inmiddels een motortje onder de kont. Nederland, Duitsland en Zwitserland zijn koploper als het gaat om e-bikeverkoop. In 2018 groeide de verkoop met 27%. Het aandeel sportieve e-bikes is nog beperkt, maar groeit hard. In Zwitserland verdubbelde de verkoop van e-MTB’s. Geen wonder dat het Zwitserse Cham het epicentrum van een nieuw project werd: een e-racefiets. De naam: Creo. Latijns voor creatie. De ontwikkelaars uit Morgan Hill geloven namelijk dat de Creo een nieuwe standaard zet voor de wielersport. 

“Specialized is not entering a category, it’s more than that. It’s a whole new sport”

Go big or go home

Drie jaar geleden begonnen Amerikaanse productontwikkelaars en Zwitserse engineers vanaf scratch aan de ontwikkeling van de Creo. Specialized was niet tevreden over de beschikbare hulpmotors. Ze waren te zwaar, log en de actieradius was beperkt. Bovendien zou het inbouwen van een bestaande motor leiden tot concessies op rijderskwaliteit. Dus ging men zelf aan de slag onder het motto ‘go big or go home’. 

Trek, Cube, Pinarello en nog een handje vol merken lanceerden inmiddels al een e-racer. Is de Creo dan zo speciaal? Wel als je bedenkt dat motor, accu, onderdelen en bijbehorende app in eigen huis zijn bedacht en ontworpen. Bij de lancering werd bovendien niet over één nacht ijs gegaan. In alle uithoeken van de wereld werd de Creo uitvoerig getest. Van de Australische hitte en Canadese sneeuw tot ons eigen polderlandje. In totaal werden er 3.250 testritten gemaakt, zo’n 70.000 km in totaal. Daarmee was de test 12x zo intensief als die van de laatste Roubaix die ‘slechts’ 5.000 km getest werd. Dat geeft aan hoe serieus Specialized het project neemt. De Creo moet niet een zoveelste e-racer in het rijtje zijn, het moet een echte racebak zijn met perfecte rijkwaliteiten. 

De Creo maakte ruim 70.000 testkilometers.

Vroem vroem 

Bepalende onderdelen van een e-racefiets zijn natuurlijk de motor en accu. Deze componenten mogen geen belemmering vormen voor je rit. Een goede motor vindt de perfecte harmonie tussen kracht, actieradius en rijkwaliteit. Dat heeft Specialized goed begrepen. Hoewel de 1,95 kg zware bottom-bracket motor al by-far de lichtste op de markt is, had deze volgens de engineers nóg lichter gekund. Dat had echter invloed gehad op de actieradius. De Creo moet genoeg longinhoud en power hebben om je een dag door de bergen te loodsen. En met 240 watt ondersteuning is het (voor de meeste stervelingen) letterlijk “two times you.” Disclaimer: ook Specialized moet zich netjes aan de wet houden. In Europa ondersteunt de motor tot maximaal 25 km/u. 

"Smooth, silent and powerfull." De belofte voor de SL 1.1. motor

Bang voor een lege accu? Daar hoef je volgens Specialized niet over in te zitten. Met de geïntegreerde batterij kun je tot 130 km fietsen voordat deze aan de lader moet. Binnen tweeënhalf uur is de accu weer volledig opgeladen en na één uur ongeveer 40 tot 50%. Nog niet genoeg? Koop dan de 'range extender'. Deze externe batterij geeft je tot 65 km extra bereik en past in je bidonhouder. Handig! 

Mooie cijfers, maar gaat de accu echt zo lang mee? Dat verklappen we zo. Wel kunnen we alvast vertellen dat er tal van factoren van invloed zijn op de daadwerkelijke actieradius. Wind, rolweerstand, gewicht, weer. Allen hebben ze invloed op de levensduur. Dat kun je overigens prima monitoren tijdens je rit in de Mission Control app. 

Tune je motor

Volgens Specialized is Mission Control een app die je daadwerkelijk gebruikt. Ruim 22 miljoen geüploade kilometers bewijzen dat. Het vastleggen van je rit en uploaden naar Strava werkt niet optimaal en is bovendien de minst interessante optie in de app. Je vindt er namelijk ook analyses over je motor én je kunt deze tunen. Je bepaalt zelf hoeveel ondersteuning er in de Eco-, Sport- of Turbo-stand wordt geleverd en met de functie Smart Control kun je instellen hoeveel batterij je over wilt houden aan het einde van de rit. De fiets zorgt dan zelf dat je genoeg over houdt om thuis te komen. Aan jou de keus: personaliseren of de uit-de-doos instellingen. 

"Aan jou de keus: personaliseren of de uit-de-doos instellingen"

De SL 1.1 Motor van Specialized.

Stijf en speels

De complete fiets weegt 12,2 kg in maat L. Niet gek voor een racer met een motortje en accu. Denk je de elektronica weg dan blijft een indrukwekkend frame over. Het frame is net als de S-Works Tarmac en Venge vervaardigd uit Fact11r carbon en weegt zonder vork, motor en batterij slechts 1.100 gram. Net als andere Specialized modellen zijn stijfheid en rijkwaliteit belangrijke kenmerken van de Creo. De accu is dan ook geïntegreerd in het frame en kan via dezelfde opening verwijderd worden als de motor. Dat scheelt een gat en komt de totale stijfheid en uiteindelijk het gewicht ten goede.  

De Creo heeft een geïntegreerde accu.

Veder heeft de Creo een erg korte achtervork, de kortste in de e-bike markt. De fiets is daarmee speels en ligt niet als een olietanker op de weg. Daarmee wil Specialized het stuurgedrag van een normale racer evenaren. 

Eén frame, twee fietsen 

Specialized lanceert niet één maar gelijk twee fietsen. Naast de ‘normale’ Creo is er ook een Creo EVO. Een gravelbike met ondersteuning, offroad banden én een dropper post die je zwaartepunt met 50 mm kan verlagen. Opvallend is dat het frame, buiten de unieke paintjob, exact hetzelfde is als de wegvariant. In theorie heb je dus één do-it-all bike waarmee je zowel op het asfalt als op onverharde paden uit de voeten kunt. Het enige wat je nodig hebt is een tweede wielset.  

De Creo EVO, een elektrische gravelracer.

Specs

Bijna alles aan de Creo is afkomstig uit eigen stal: wielen, frame, motor, accu en app. Alleen de drivetrain is niet van Specialized. De fiets heeft een 1x11 Shimano Di2-groep met achterderailleur uit de mountainbikelijn. De reden is simpel: Shimano heeft (nog) geen Di2 racederailleurs voor een 1x set-up. 

Comfort met de Future Shock 2.0

Net als de nieuwe Roubaix is de Creo uitgerust met Future Shock 2.0. Een hydraulische vering in je stuurpen die met een draaiknop is af te stellen. Als jij sneller gaat, komen de gaten en scheuren in het wegdek ook sneller op je af. De Future Shock filtert kleine trillingen weg en zorgt voor meer comfort tijdens lange dagen in het zadel.

Gravelen 

Verdient de Creo een plek in ons wielerlandschap of is al die innovatie marketinggelul? Kortom: lost de Creo een probleem op? Met een kritische, maar open blik stap ik op een nevelachtige dinsdagochtend op de Creo EVO voor een gravelrit door het Zwitserse middengebergte. 

Voordat ik vertrek, koppel ik de Mission Control app, speel wat met de instellingen en zet de Creo ‘aan’. De eerste trap verraadt dat ik niet met een normale e-bike te maken heb. Veel e-bikes geven een enorme krachtstoot bij de eerste pedaalslag waardoor je vooruit schiet. De Creo niet. De ondersteuning voelt veel natuurlijker. Daar heeft Specialized veel aandacht aan besteed tijdens de ontwikkeling. Ze hebben daarbij goed gekeken naar de natuurlijke cadans van wielrenners.

Keuze uit drie ondersteuningniveau's: Eco, Sport en Turbo.

En door! Na een aantal slingers door het dorp komen we aan de rand van een maisveld waar we een gravelstrook opduiken. De eerste 10 kilometer wisselen asfalt en gravel zich af. Het groepje met testers is aan elkaar gewaagd en het tempo ligt hoog. Het terrein glooit licht, geen steile klimmetjes. Ik besluit mijn accu te sparen en rijd in Eco-stand. Hoewel het tempo continue boven de 30 km/u ligt, heb ik geen moeite dit vol te houden. Van de remmende werking die e-bike motoren doorgaans vertonen wanneer je harder dan 25 km/u rijdt, merk ik niets. 

Sprinten op de Creo EVO? Geen probleem.

Het terrein daagt me echter niet uit om het maximale uit de ondersteuning te halen. Totdat we een dicht bos induiken. “Now it’s getting exciting”, grijnst de gids ons toe. Hij heeft gelijk. We rijden op singletracks met wortels en stoempen over klimmen van 10%. Vooral op de technische secties blijkt de Creo een absolute aanwinst. De fiets trekt me over de wortels en andere obstakels, komt pijlsnel uit de bocht en voelt speels aan. 

Toch zijn er ook een aantal minpuntjes. Bij een korte, steile afdaling probeer ik de dropper. Dat gaat niet helemaal lekker, de kabelloop is niet optimaal, waardoor de pen moeizaam zakt. Bovendien zet de 50 mm drop weinig zoden aan de dijk. Ik zie graag iets meer travel. Daarnaast zit het menu waar je de ondersteuningstanden regelt op een onhandige plek. Deze is bovenop de bovenbuis geplaatst, waardoor je een hand van het stuur moet halen om van modus te wisselen. Niet veilig op uitdagende stukken. Liever had ik dit met één van de shifters gedaan. Je hebt immers maar één shifter nodig om te schakelen.

De Creo EVO voelt zich thuis op de Zwiserse gravelstroken.

De weg op

Een dag na de gravelrit staat de wegrit op het programma. De route is met 76 km en 1.800 hoogtemeters zwaarder dan de gravelrit. Dat belooft wat. Ook deze etappe heeft een vlakke aanloop, maar die gaat snel over in stevige klimmen. De eerste klim is 3,5 km lang en loopt met een gemiddeld hellingspercentage van 5% lekker door. Ik peddel op de Eco-stand gestaag omhoog. Geen centje pijn. Benieuwd naar het verschil, besluit ik de volgende helling zonder ondersteuning de trappen. Dit klimmetje is kort maar met 7% een stukje steiler. Dat heb ik geweten. Hoewel ik geen ‘remmende’ werking voel op mijn pedalen zit het gewicht van 13 kg (fiets en accu's) me tegen. Dat blijft een tikkie zwaar voor een racefiets. 

Geen centje pijn.

Hijgend kom ik boven, waarna we direct een smalle landweg induiken voor een snelle, bochtige afdaling. Hier blijk ik wel degelijk met een racemonster te maken te hebben. Ondanks de 1x11 aandrijving kan ik lang meetrappen en haal ik plat in de beugels snelheden boven de 70 km/u. Het stijve frame heeft fantastische stuureigenschappen en ik duik fanatiek elke bocht in. Na de afdaling worden er diverse high fives uitgedeeld, wachten we tot de groep compleet is en vervolgen we onze weg naar de laatste puist van de dag. Eentje die zelden onder de 12% duikt en regelmatig boven de 15% piekt. Hoog tijd voor de Turbo-stand! Gaat het dan makkelijk? Nee, allesbehalve. Je fietst sneller omhoog maar er blijft genoeg ruimte om jezelf flink uit te dagen. 

"Het stijve frame heeft fantastische stuureigenschappen en ik duik fanatiek elke bocht in"

Je merkt niet dat je op een e-racer zit.

Op de top volgt een Zwisterse lunch waarna we afdalen richting het startpunt. Bij terugkomst bekijk ik de statistieken in de app. Ik heb bijna drie uur door heuvelachtig gebied gefietst en heb nog 105% van mijn totale accucapaciteit over (100% interne accu, 50% range extender). Indrukwekkend! Net als de rijeigenschappen van de Creo. 

Informatie

De Creo is vanaf augustus verkrijgbaar in vier uitvoeringen:

  • Creo SL Expert Carbon, € 8.499,-
  • Creo SL Expert Carbon EVO, € 8.499,-
  • Creo SL S-Works, € 12.499,-
  • Creo SL Founders Edition, een limited edition met 250 exemplaren, € 14.499,- 

De special edition uitvoering met een prijskaartje van € 14.499,-

Voordelen

  • Uiterlijk: twee prachtige fietsen
  • Indrukwekkende actieradius
  • Geen ‘remmende’ werking van de motor boven 25 km/u
  • Stuurt als een racemonster 

Nadelen

  • Hoge prijs
  • Wisselen van ondersteuningsniveau kan niet op je stuur
  • Meerwaarde van de Creo op het vlakke is beperkt

Eindoordeel

Deze e-bike is geen oude-mensen-fiets. Dit racemonster daagt je uit je grenzen te verleggen, letterlijk en figuurlijk. In de bergen is de Creo in zijn element. Bepaal zelf hoeveel energie je in een klim legt, maar houdt genoeg energie over voor de afdalingen. Deze e-racer stuurt namelijk enorm strak en heeft een hoog fungehalte, zowel op de weg als op onverharde paden. Op het vlakke zit deze e-racer je niet in de weg als je boven de 25 km/u trapt. Je moet je echter afvragen wat dan nog de meerwaarde is van een motortje. Zeker gezien het hoge prijskaartje.